Bugun...


GÜRKAN BİRİNCİ: Yeni Kapitalizmin Saldırganlığı

facebook-paylas
Tarih: 21-04-2019 12:19
GÜRKAN BİRİNCİ: Yeni Kapitalizmin Saldırganlığı

Piyasa ekonomisindeki ülkelerde, konjonktürel olarak sermayenin kâr haddinin düştüğü ve büyümenin tıkandığı, bunun da yöneticileri yeni arayışlara götürdüğü bilinen bir gerçektir. 
Firma düzeyinde yöneticiler, yeni teknolojileri devreye sokarak, duraklamanın getirdiği fırsatlardan (faiz hadlerinin ve reel ücretlerin düşebilmesi gibi) yararlanarak, işçilere yol verip üretimi daraltarak, firmanın tasfiyesine  gitmeden durgunluğu aşmaya, kâr haddini yükseltmeye çalışırlar; başaramazlarsa, firmanın tasfiyesine geçerler. (Kazgan)
Azalan kar haddine göre maliyetle gelir arasındaki fark zamanla azalmaya başlar. 
1970'li yıllardan itibaren ABD ve Avrupa'da GSYİH artış hızındaki düşüş ve işsizlik oranındaki artış merkez devletleri yeni arayışlara itmeye başladı. 
Bu dönemde merkez ülke bankaları ellerindeki fonları düşük faizden çevre ülkelere dağıtmaya başladılar. Zaten finansal sıkıntı yaşayan çevre devletler düşük faizli krediyi ekonomileri için bir çıkış kapısı olarak gördüler. Bu küreselleşme ve yeni kapitalizmin ilk aşamalarına denk düşüyor.
Uluslararası bankalar IMF denetiminden arındırılmış kredileri Çevre’ye aktarıyor, Çevre de kendi kambiyo denetimini gevşeterek bu fonların ekonomiye rahatça akışını sağlıyordu. Böylece Çevre’nin ithalat kapasitesi genişliyor, ihracatı artırma gereği olmadan Merkez’den ithalatı genişletebiliyordu. (Kazgan)
Çevre devletler açısından temel sorun hem ölçek eknomisi hem de teknolojik dezavantajları dolayısıyla merkez ülkelerle rekabet edememesi sonucu sürekli olarak borçlanıp zamanla borcun faizini bile ödeyemez duruma gelmeleriydi.
Zamanla ödenemeyen borçlar sorun oluştumaya başlayınca merkez çözüm olarak özelleştirme fikrini çevreye dayatmaya başladı. Böylece en değerli kamu malları ucuz fiyatlara satın alınacağı gibi çevre devletlere fon akışı sağlanacak, yeni kaynakla birlikte dış ticarette süreklilik sağlanacak ve kar hadleri artmaya devam edecekti.
Örneğin Türkiye'de son 15 yılda 270 KİT'in 200 tanesi satıldı. Bu satışlardan ise yaklaşık 60 milyar dolar kaynak sağlandı.
Merkez ve çevre arasındaki asimetrik ilişkiden dolayı çevre ülkelerin borçları bir türlü rayına oturmadığı gibi artık özelleştirecek kurumları da kalmamaya başladı.
Yeni kapitalist saldırganlığın bundan sonraki adımını ise dikkatle takip etmek gerekir.

Kaynak
KAZGAN, Gülten. Yeni Ekonomik Düzende Türkiye'nin Yeri. Altın Kitaplar Yayınevi. 2. Basım. 1995






YORUMLAR

Henüz Yorum Eklenmemiştir.Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.

YORUM YAZ



FACEBOOK YORUM
Yorum

ÇOK OKUNAN HABERLER
VİDEO GALERİ
İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER HABERLER
FOTO GALERİ
YUKARI