Dergiler, hemen bütün kültürlerde belirli düşüncelerin yayılmasında temel işlev gören önemli yayın organlarıdır. Her dergi, çevresinde bir düşünce oluşumu sağlayamasa da, her düşüncenin bir dergi çevresinde gelişip yayıldığını söyleyebiliriz. İletişim ve medya araçlarının bu kadar yaygınlaştığı ve hayatımıza girdiği zamanımızda bile hâlâ dergiler bu önemli özelliklerini korumaktadırlar.

Bütün dünyada olduğu gibi bizde de dergiler, genel çizgileriyle yakın dünya görüşünü savunan ve belirli sanat-edebiyat anlayışını paylaşan yazarların bir araya geldiği, zaman içinde belirli bir anlayış birliği sağladığı ve giderek ekole dönüştüğü önemli düşünce merkezleri olmuştur.

Sezai Karakoç’un çıkardığı ve kendisiyle bütünleşen Diriliş dergisi de, belirli bir dünya görüşünü savunan özelliğiyle günümüzde aynı adla anılan bir ekol oluşturmuştur. Ancak Sezai Karakoç 1966 yılında çıkarmaya başladığı Diriliş dergisinden önce de bizzat kendisinin çıkardığı veya başkaları tarafından çıkarılan birtakım dergilerde de şiir ve yazılar yayınlamıştır. Burada, onun anılarında söz ettiği kadarıyla Diriliş’e gelinceye kadar çıkardığı veya içinde yer aldığı dergilerden söz edeceğiz.

Bundan önce ülkemizde yayınlanan ve etrafında bir hareket oluşturan belli başlı dergilere kısaca bir göz atmakta fayda var:

Eşref Edip tarafından çıkarılmış ve ilk sayısı 14 Ağustos 1324 (1908) tarihinde yayınlanan, başyazarlığını Mehmet Akif Ersoy’un yaptığı, 1912 yılında yayınlanan 183. sayısına kadar Sırat-ı Müstakim, bu sayıdan itibaren de 1925 yılına kadar 641 sayı yayınlanan (Mayıs 1948’de tekrar yayınlanmaya başlayarak Mart 1965’e kadar 359 sayı daha çıkan) Sebîlürreşad; Türk Ocağının yayın organı olan, Yusuf Akçura yönetiminde 1911 yılında 15 günde bir yayımlanmaya başlanan, Ziya Gökalp, Fuat Köprülü, Hamdullah Suphi Tanrıöver ve Yusuf Akçura gibi Türkçülük akımına bağlı yazarların bulunduğu Türk Yurdu; 15 günde bir yayınlanan, Mustafa Şekip Tunç, Mehmet Emin Erişirgil, Yahya Kemal, Ahmet Haşim, Halide Edip, Abdülhak Şinasi Hisar, Yakup Kadri, Ziya Gökalp, Fuat Köprülü, Nurullah Ataç ve Hasan Ali Yücel gibi şair ve yazarların ürünlerinin yer aldığı Dergâh (15 Nisan 1921–5 Ocak 1923); 1922 yılında Ziya Gökalp tarafından Diyarbakır’da çıkarılan Küçük Mecmua;

Cumhuriyetin ilanından sonra İstanbul’da yayınlanan ilk dergi olan (1 Kasım 1923, ayda 2 kez) ve Türk devriminin ilkeleri, ulusçuluğun anlamı, yeni devletin ideolojik temelleri gibi sorunların tartışıldığı, yazarları arasında Halil Nimetullah, İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu, Hasan Ali Yücel, M. Emin Erişirgil, Mustafa Şekip Tunç gibi isimlerin bulunduğu Milli Mecmua; Yakup Kadri Karaosmanoğlu tarafından çıkarılan ve Şevket Süreyya, Vedat Nedim, İsmail Hüsrev, Burhan Belge gibi isimlerin yazdığı Kadro (Ocak 1932- Ekim 1934), Yaşar Nabi Nayır tarafından, Sabri Esat Siyavuşgil ve Nahit Sırrı Örik işbirliğiyle ilk sayısı 15 Temmuz 1933’te çıkarılan ve daha sonra 1940 kuşağı yazarları, köy edebiyatının temsilcilerinin ürünlerinin yayınlandığı Varlık, CHP’nin altı okuyla simgelenen ilkeleri halk kitlelerine yaymaya ve benimsetmeye yönelik bir yayın politikası izleyen Ülkü (Şubat 1933- Aralık 1949); 23 Şubat1935’te çıkmaya başlayan ve Atatürkçü bir dergi olan, yazarları arasında Samet Ağaoğlu, Orhan Burian, Yusuf Mardin, Vedat Günyol, Behçet Kemal Çağlar, Cavit Orhan Tütengil, Nusret Hızır, Fikret Adil ve Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın bulunduğu Yücel; 1934’ten başlayarak Ankara’da İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu tarafından yayınlanan, yazarları arasında A. Hamdi Tanpınar, Yaşar Nabi, Sabiha Sertel, Sabahattin Ali, Abidin Dino vb bulunan siyasal nitelikli Yeni Adam; H. Ziya Ülken’in sorumluluğunda, Nurullah Ataç, Sabahattin Eyüboğlu, Muzaffer Şerif Başoğlu’nun katılımıyla ve Ahmet Ağaoğlu, Abidin Dino, Sait Faik, Behice Boran ve Yahya Kemal gibi isimlerin de yazdığı, Atatürk devrimlerinin yeni bir Türk Rönesansının itici gücü olduğu görüşünü savunan İnsan (1938–1941);Nurettin Topçu tarafından Şubat 1939’da çıkarılmaya başlanan, çeşitli aralıklarla kendi hayatında 158 sayı ve kendisinden sonra da 28 sayı daha çıkan Hareket;Kurucuları arasında Munis Faik Ozansoy, İlhan Geçer, Mehmet Çınarlı, Gültekin Sâmanoğlu, M. Necati Karaer gibi isimlerin bulunduğu, fakat asıl olarak Mehmet Çınarlı tarafından çıkarılan, yayını 1950 ile 1980 yılları arasında 30 yıl süren, sayfalarında çok sayıda edebiyat ve düşünce adamına yer veren Hisar; MuhtarEnata ile Vedat Günyol tarafından İstanbul’da yayınlanan aylık edebiyat ve düşünce dergisi Yeni Ufuklar (1953–1976);Behice Boran yönetiminde çıkan (Mayıs 1943-Nisan 1944)  Adımlar; Necip Fazıl tarafından 1943 yılında çıkarılmaya başlanan dini, edebi ve siyasi görüşlerin savunulduğu, 1980’lere kadar aralıklarla devam eden, Sait Faik, Ziya Osman Saba, Fazıl Hüsnü Dağlarca ve Oktay Akbal gibi yazarların da yer aldığı Büyük Doğu; ilk sayısı Mart 1960’ta yayınlanan, çeşitli süre ve dönemlerde yayınlanan ve İslâmi duyarlıkta yazan hemen bütün yazarlar üzerinde etkili olan, düşünce ve edebiyatta bir ekol haline gelen Diriliş.

Dergilerin ideal aşılayan bir karakterleri vardır; düşünce ve edebiyata karşı ilgi ve eğilimi bulunanların eğitimi ve bu konuda disiplin kazanmaları açısından birincil derecede önem taşırlar.