CESEDEN ve onun bünyesinde faaliyet gösteren IEEE (İspanyol Stratejik Araştırmalar Enstitüsü), 15 Eylül 2025 tarihinde yayımladığı “Kitlesel Etki Silahları Olarak Sosyal Ağlar ve Bir Enformasyon Doktrinine Duyulan İhtiyaç” başlıklı analizinde, çağdaş savaşların yalnızca fiilî olarak sahada değil; bilişsel, psikolojik ve enformasyonel alanlarda da yürütüldüğünü açık biçimde ortaya koymaktadır. Bu çerçevede savaş, artık yalnızca silahlı kuvvetlerin karşı karşıya geldiği fiziksel cephelerle sınırlı değildir.

Dijital iletişim alanı, çatışmanın asli ve belirleyici cephelerinden biri hâline gelmiştir. Sosyal medya bu yeni savaş alanının merkezinde yer almakta; burada anlatı üstünlüğü sağlanmadıkça, sahada elde edilen askerî kazanımlar dahi stratejik bir zafer olarak tescil edilememektedir. (defensa.gob.es/ceseden/-/ieee)

Söz konusu rapor, doğrudan İsrail’i merkeze alan bir çalışma değildir. Ancak sosyal medya, dijital platformlar ve algoritmik enformasyon dolaşımının taşıdığı stratejik potansiyeli çözümlerken, Filistin bağlamında fiilen gözlemlenen uygulamaları açıklayabilen genellenebilir bir kavramsal çerçeve sunmaktadır. Bu çerçeve, günümüz dünyasında devletlerin sosyal medyayı, iletişim altyapılarını, iletişim uydularını ve siber güvenlik kapasitelerini yalnızca destekleyici unsurlar olarak değil; başlı başına birer savaş cephesi olarak nasıl konumlandırdığını ve kullandığını açık biçimde göstermektedir.

Metnin sunduğu bu kavramsal pencere; anlatı kontrolü, algı yönetimi, meşruiyet inşası ve ahlaki sorumluluğun dağıtılması gibi başlıklar üzerinden modern enformasyon savaşlarının genel hattını çizmektedir. Bu hat, Filistin bağlamında İsrail’in yürüttüğü dijital ve bilişsel operasyonlarla doğrudan örtüşen bir okuma zemini üretmektedir.

İspanya, uzun süredir sosyal medyayı bir dijital savaş alanı olarak değerlendirmektedir. Bu bakış açısı doğrultusunda refleksler geliştirmekte ve politikalar üretmektedir. İspanya Başbakanı Pedro Sánchez’in açıklamaları da bu çerçevede okunmalıdır. İspanya Başbakanı Pedro Sánchez: Gelecek haftadan itibaren hükümetim aşağıdaki önlemleri uygulamaya koyacaktır:

Öncelikle, İspanya’da dijital platform yöneticilerini, platformlarında gerçekleşen birçok ihlalden yasal olarak sorumlu tutmak amacıyla mevcut yasayı değiştireceğiz.

İkinci olarak, yasa dışı içeriklerin algoritmik manipülasyon yoluyla yaygınlaştırılmasını yeni bir suç kapsamına alacağız.

Üçüncü olarak, dijital platformların toplumsal bölünmeyi nasıl körüklediğini ve nefreti nasıl artırdığını izlemek, ölçmek ve ortaya koymak üzere bir nefret ve kutuplaşma izleme sistemi kuracağız.

Dördüncü olarak, İspanya’da 16 yaşın altındaki çocukların sosyal medyaya erişimi yasaklanacaktır. Platformların yalnızca onay kutularına dayanan değil, gerçekten etkili yaş doğrulama sistemleri uygulamaları gerekecektir.

Beşinci ve son olarak, hükümetim Grok, TikTok ve Instagram tarafından işlenen ihlalleri soruşturmak ve gerekli yasal işlemleri başlatmak amacıyla kamu savcılığımızla birlikte çalışacaktır.